เมื่อต้นสัปดาห์ผมเอาบทความที่คุณ Rackmanager เขียนมาหาเราเล่าถึงความรู้สึกดีๆ ที่มีให้กับชุมชนคนช่างสงสัยใน Yahoo! รู้รอบ วันนี้ผมก็เอามาอีกเรื่องครับ คราวนี้เป็นบทความของคุณหมอยอด ที่ว่างเว้นจากการเข้าเวรที่โรงพยาบาลเมื่อไหร่เป็นไม่ได้ต้องเข้ามาตอบปัญหาเรื่องสุขภาพอยู่เป็นประจำ
บทความนี้ยังไงทีมงานก็แอบเถียงคุณหมอว่า Yahoo! รู้รอบไม่ใช่เว็บบอร์ดครับ! แต่ไม่เป็นไร คุณหมอให้เกียรติเขียนมา เราก็พยายามไม่แก้ไขครับ ในบทความนี้ทีมงานขอเอาชื่อจริงคุณหมอออกก่อนนะครับ (ยังไม่ได้บอกเลยว่าจะเอาลง ฮ่าๆๆๆ)
เข้าเรื่องเลยดีกว่าครับ
- - - - -
Yahoo! Answers… A map to the golden city - Yahoo! รู้รอบ…แผนที่สู่เมืองทองคำ
เขียนเมื่อ 6/6/51
เมื่อความรู้คือขุมทรัพย์ที่ยิ่งใหญ่ ดินแดนทองคำในตำนาน “เดสเพอราโด” ก็คงเต็มไปด้วยภูมิปัญญาอันมากมาย นี่คือแนวคิดในภาพยนตร์เรื่องอินเดียน่าโจนส์ภาคล่าสุดที่หลายๆ ท่านอาจได้ชม เปรียบกับโลกแห่งความจริง แผนที่ไปสู่ภูมิปัญญาหรือดินแดนทองคำนั้นอยู่ไม่ไกลเลย แค่เปิดเครื่องคอมพิวเตอร์ขึ้นมา เสียบสายโทรศัพท์หรือสายเชื่อมต่อเพื่อท่องไปในโลกกว้าง “อินเทอร์เน็ต” ที่ๆ ชาวไทยสามารถไปสัมผัสความลึกลับของพีระมิดกิซ่าได้ ชาวเวียนนาสามารถหาสูตรการทำส้มตำที่แปลกลิ้นได้ และชนชาติต่างๆ ทั่วโลกสามารถติดต่อถึงกันได้ โดยไม่ต้องเสียเวลาออกจากบ้านแม้ก้าวเดียว
แต่ข้อมูลทั้งหลายก็มากมายเหมือนขุมทรัพย์กองใหญ่ เมื่อต้องการถ้วยทองคำใบหนึ่ง หรือความรู้อย่างหนึ่ง ก็ใช้เวลามากเหลือเกิน บางครั้งอาจเกินกว่าสืบหาได้โดยง่าย และความรู้บางอย่างที่ต้องการอาจไม่ใช่ข้อเท็จจริง แต่เป็นประสบการณ์ ความชำนาญ หรือแม้แต่อารมณ์ที่กลั่นกรองมาจากบุคคลอื่น สิ่งเหล่านี้จำเป็นต้องใช้ “แผนที่” เพื่อชี้แนะ และบอกเป็นนัย เหมือนปริศนาเพื่อหาคำตอบที่แท้จริงต่อไป และแผนที่นั้นได้สร้างขึ้นแล้วโดยทีมงานที่ขยันขันแข็งของ Yahoo! นั่นเอง
นอกจากเครื่องมือค้นหาของ Yahoo! หรือเรียกว่า Search engine ที่เปรียบเสมือนป้ายบอกทางที่ตั้งตามห้าง (Directory) นั่นคือบอกในสิ่งที่เราต้องการ ยกตัวอย่างเช่น ถ้าท่านอยากกินอาหารญี่ปุ่น เรามีเซน ฟูจิ โออิชิ เป็นต้น แต่ไม่สามารถรู้ได้ในทันทีว่าร้านอาหารที่ตกแต่งด้วยใบไผ่อยู่ที่ใด นอกจากจะอ่านรายละเอียดทีละร้านๆ และไม่สามารถรู้ได้เลยว่าร้านใดทำปลาซาบะได้รสชาติเค็มนำหวาน นอกจากจะไปกินเสียเอง หรือได้คำตอบจากผู้อื่นที่เคยไปกิน
ดังนั้นเครื่องมือที่ช่วยค้นหาคำตอบจากผู้ที่เคยมีประสบการณ์และ รู้หนทางไปสู่คำตอบจึงเกิดขึ้น ทีมงาน Yahoo! จึงมีความปรารถนาดีได้สร้างผลิตภัณฑ์ที่ชื่อว่า Yahoo! Answers ที่เสมือนแผนที่ล่าขุมทรัพย์ (Treasure Map) ขึ้นมา เพราะมันจะไม่สามารถบอกได้แต่ข้อเท็จจริง แต่ขึ้นอยู่กับผู้ที่มีประสบการณ์ได้วาดแผนที่ไว้ นั่นคือได้เสนอแนะคำตอบไปสู่ขุมทรัพย์ (ความรู้) ที่ผู้ถามต้องการ ทำให้บางกรณี Yahoo! Answers อาจบอกได้เฉพาะความนัย ให้ผู้ถามได้ค้นหาขุมทรัพย์ (ความรู้) ที่ต้องการเอง
บางกรณีผู้ตอบมีอารมณ์ขันก็นำไปสู่หลุมพรางที่ผู้ถามต้องแยกแยะเอง บางกรณีก็มีทางลัดเข้าหาขุมทรัพย์ (ความรู้) ที่ไม่เคยรู้มาก่อน และบางกรณีก็ได้ขุมทรัพย์ (ความรู้) มากกว่าที่ต้องการเสียอีก แต่ที่แน่นอนคือผู้แสวงหาจะรู้สึกท้าทายในการค้นหา เพราะต้องพึงระลึกไว้เสมอว่าสิ่งที่แสดงไม่ใช่ข้อเท็จจริงล้วนๆ รวมทั้งในขณะเดียวกันก็ได้รับความรวดเร็ว และสะดวกสบายกว่าการลงไปค้นหาในกองข้อมูลก้อนโตๆ อีกด้วย
เสน่ห์อันโดดเด่นดังกล่าวเกิดจาก Yahoo! Answers เป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้รวบรวมพื้นฐานของเครื่องมือค้นหา (Search engine) ที่มุ่งเน้นแสดงข้อเท็จจริงตามตัวอักษรที่ผู้ใช้งานป้อน และเว็บบอร์ดสาธารณะ (Webboard) ที่มุ่งเน้นแสดงความคิดเห็นตามความคิดของคน ที่ผู้ใช้งานถามเอาไว้ด้วยกัน จนมีเอกลักษณ์เป็นของตัวเอง นั่นคือ Yahoo! Answers ได้ใช้วิธีการของ Webboard บนหลักการของ Search engine หรือกล่าวคือให้บริการในรูปแบบ “ข้อคิดเห็น” ของคน แต่ต้องอยู่บน “ข้อเท็จจริง” ตามความมุ่งหมายของผู้ใช้งานหรือผู้ถามนั่นเอง ทำให้ข้อมูลที่ได้มีความยืดหยุ่น (Flexibility) จากความเป็นมนุษย์และตรงประเด็น (Precise) มากขึ้นตามความหมายที่แท้จริง มิใช่เพียงตามตัวอักษร แต่ย่อมตามมาด้วยความเสี่ยงต่อความผิดพลาดของมนุษย์ (Human’s error) ที่มากขึ้นและความแม่นยำ (Accuracy) ที่อาจลดลงด้วย
จากรูปแบบการดำเนินการดังกล่าว แม้ว่า Yahoo! Answers มีหลักการที่ใช้ผู้ตอบ (Answerer) เป็นฟันเฟืองในการให้บริการเป็นหลัก แต่ผู้ตอบก็มิใช่เครื่องมือแสวงหาผลประโยชน์ของ Yahoo! เพราะ Yahoo! มิได้เสนอสิ่งแลกเปลี่ยนใดๆ และผู้ตอบก็มิได้แสวงหาผลตอบแทน การกระทำดังกล่าวของผู้ตอบคำถามจึงคล้ายกับการบริจาค (Donation) เพื่อเพื่อนมนุษย์ ซึ่งเปรียบได้กับหลักทางสังคมวิทยาในด้านการพึ่งพาอาศัย เพราะเป็นสิ่งที่ทำให้มนุษย์อยู่รอดและอยู่รวมกันเป็นสังคม ด้วยเหตุที่มนุษย์แต่ละคนย่อมมีและไม่มีแตกต่างกัน การเติมเต็มให้แก่กันนั้นทำให้ทุกคนอยู่รอดและมีความสุข
ดังนั้น Yahoo! Answers จึงได้สร้างสนามสำหรับการบริจาคและการพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน เป็นส่วนหนึ่งที่แสดงให้เห็นถึงรูปแบบสังคมมนุษย์ในด้านนี้ จนสามารถกล่าวได้ว่า Yahoo! Answers เป็นชุมชนจำลองอย่างหนึ่ง ที่สมาชิกของชุมชนได้แสดงความเป็นมนุษย์ด้านนี้ไว้ให้เห็น แม้ว่าแต่ละคนจะไม่เคยเห็นหน้าตา รูปร่างหรือบุคลิกใจคอด้านอื่นกันเลยก็ตาม
แม้ว่า Yahoo! Answers เติบโตมาได้เพียง 1 ปี แต่ก็มีสมาชิกจำนวนมากที่เข้ามาร่วมแบ่งปันกันในชุมชน สะท้อนให้เห็นในระดับจุลภาค คือความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์ อันเป็นแง่หนึ่งที่สะท้อนภาพรวมของเอกลักษณ์จากการ สร้าง Human’s based search engine นี้ และประสิทธิภาพในการบริการ รวมทั้งสะท้อนในระดับมหภาค คือ ภาพในสังคมที่ยังมีความเป็นมนุษย์ในด้านการให้ การแบ่งปัน ที่มิได้หมดไปและยังมีแต่จะเติบโตยิ่งขึ้น
ตราบใดที่แผนที่สู่นครทองคำผืนนี้ยังไม่ขาดช่วงลง และในความเห็นส่วนตัวของผม คิดว่าอย่างน้อยก็คงยังมีหนึ่งคนที่คอยวาดเส้นทางสู่ขุมทรัพย์แห่งความรู้นี้ไปเรื่อยๆ เท่าที่มีโอกาสจะทำได้อย่างแน่นอน
- - - - -
ขอบคุณคุณหมอยอดอีกครั้งสำหรับบทความดีๆ นะครับ 
สมัคร RSS feed ของเรา!
